Tyshawn Sorey
Amerikaanse drummer-componist en MacArthur-fellow die moeiteloos schakelt tussen hedendaags klassiek en jazz; een van de productiefste vernieuwers van zijn generatie.
Akoestisch trio met pianist Aaron Diehl en bassist Matt Brewer dat klassiekers van Wayne Shorter, Ahmad Jamal en anderen tot op het bot uitkleedt — volgens Fordham herschrijft het 'het jazzboek van de standardinterpretatie'.
Vervolg op de veelgeprezen releases Mesmerism en The Off-Off Broadway Guide to Synergism (nr. 4 en 5 in de Francis Davis Jazz Poll 2022); door het overlijden van Shorter en Jamal werd het album de facto een hommage — All About Jazz hoorde 'warmte, als comfortfood op een gloeiend heet bord'.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · All About Jazz · Pi Recordings
Marius Neset & London Sinfonietta
Noorse saxofonist met de kracht van Michael Brecker en de subtiliteit van Jan Garbarek, die al acht jaar samenwerkt met het Londense nieuwe-muziekensemble London Sinfonietta.
Live-registratie van het BBC Proms-opdrachtwerk in de Royal Albert Hall: acht delen waarin uitbundige improvisaties botsen op glaciale strijkers, met vibrafonist Jim Hart en pianist Ivo Neame als sparringpartners.
Jazzwise noemde het geheel 'grippingly coherent en instrumentaal oogverblindend'; het premièreconcert kreeg drie curtain calls van een extatische Proms-zaal.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · Jazzwise
Michael Blake / Chroma Nova
Canadese saxofonist, bekend van John Luries Lounge Lizards, die volgens Fordham onterecht in de marge van de jazzmainstream is beland.
Met zijn groep Chroma Nova — Braziliaanse gitaar/percussie, cello, bas en violist Skye Steele — mengt Blake Ornette-achtige thema's, free-jazz-hoedowns, hi-life en Ellington-achtige slow-burners; opgedragen aan zijn overleden moeder, danseres Merle Blake.
Recensenten prezen hoe het ensemble 'de lichtheid en flexibiliteit van een dansgezelschap' heeft; volgens All About Jazz een album waarin je bij elke luisterbeurt iets nieuws hoort.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · All About Jazz
Gretchen Parlato & Lionel Loueke
De Amerikaanse vocaliste en de Beninse gitarist/zanger (vaste Herbie Hancock-sidekick) werken al twintig jaar samen; Parlato: spelen met Loueke is als iemand 'die je muzikale zinnen afmaakt'.
Half duets, half met bas, drums (Mark Guiliana) en achtergrondzang: Braziliaanse samba-echo's, West-Afrikaanse grooves, Loueke's Benin-ode Akwê en een gedurfde cover van Foo Fighters' Walking After You.
JazzTrail roemde de 'glinsterende verstandhouding en soepele vindingrijkheid' van het duo; het album werd breed omarmd als hoogtepunt van hun twintigjarige samenwerking.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · JazzTrail
Uriel Herman
Jonge Israëlische pianist met klassieke wortels die de klanken van zijn Jeruzalemse jeugd verbindt met het bredere Midden-Oosten, songbook-klassiekers en jazz-pop.
Een doorleefd persoonlijk reisverslag met een tedere eigen lullaby, een solo-lezing van Jobims Luiza en Nirvana's Polly die van droomlandschap naar volksdans kantelt — voor Fordham hét weerwoord op het cliché dat jazz techniek boven ziel stelt.
Presto Music koos het als Recording of the Week; Paris Move schreef dat bij Herman 'elk gebaar, elke noot klinkt alsof het de enige mogelijkheid was'.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · Presto Music
Naïssam Jalal
Frans-Syrische fluitiste, vocaliste en componiste die Arabische, Afrikaanse, klassieke en jazz-improvisatietechnieken versmelt.
Geboren uit een persoonlijke crisis: in het ziekenhuis verbeeldde Jalal deze groeten aan de natuur die haar naar eigen zeggen terug naar gezondheid loodsten — cinematografische stukken vol wervelende winden, murmelend water en vogelzang, begeleid door cello, bas en percussie.
UK Jazz News noemde het 'outstanding' en een van de favorieten van het jaar: een mix van Arabische en Afrikaanse ritmes, kamermuziek en jazz die 'de zintuigen overspoelt'.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · London Jazz News
Angelika Niescier / Tomeka Reid / Savannah Harris
De Pools-Duitse saxofoniste Niescier hoort bij de Europese generatie die is losgemaakt door Coleman, Coltrane en Taylor; hier met het formidabele cello-drums-duo Tomeka Reid en Savannah Harris.
Kronkelende, soms Anthony Braxton-achtige melodische labyrinten, zwevende toongedichten en opzwepende percussieve uitbarstingen, opgenomen in Chicago voor Intakt Records.
The New York City Jazz Record zette het bij de eervolle vermeldingen van 2023; All About Jazz hoorde 'een boeiende, vaak meeslepende set' en rekent het tot Nesciers beste werk.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · All About Jazz
Sissoko / Segal / Parisien / Peirani
Vier eigenzinnige spelers — kora-maverick Ballaké Sissoko, cellist Vincent Segal, sopraansaxofonist Émile Parisien en accordeonvirtuoos Vincent Peirani — die als 'de verdwaalden' culturen laten kruisen.
Zawinuls Orient Express als accordeon-vamp, lyrische kora-hooks, wendbare post-bop en spookachtige celloharmonieën: een verrassende, cultuur-hoppende set tussen Sidney Bechet en Ornette Coleman in.
Jazzwise noemde het 'een krachtig argument dat jazz een houding is en geen genre — een zeldzame parel', met lof voor de collectieve intimiteit van de twee duo's.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · Jazzwise
John Scofield
Gitaargrootheid (71) die met bassist Vicente Archer en drummer Bill Stewart zijn kleine-bezetting-drive verder aanscherpt — van blues-boppish eigen werk tot herdachte popklassiekers.
Dubbelalbum rond de gelijknamige Grateful Dead-song uit 1970: een harmonisch gedurfde Mr Tambourine Man, Budo van Birth of the Cool en wendbare, bass-walking originals vol laconieke lyriek.
Zijn derde ECM-album als leider werd breed geprezen; JazzTrail roemde de soepele bruggen tussen '40s bebop, '60s folk en groove-romps, met Stewart en Archer als wendbaar fundament.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · JazzTrail
Nikki Iles & NDR Bigband
Britse pianiste-componiste, sinds de jaren 90 een veelgevraagde begeleider met een feilloos anticiperend gehoor, in de klaviertraditie van Bill Evans, John Taylor en Paul Bley.
Haar eerste big-band-album, met Hamburgs illustere NDR Bigband en solisten als saxofonist Nigel Hitchcock en gitarist Mike Walker; hoogtepunten zijn het staccato-swingende Misfits en haar Ivor Novello-winnende lockdowncompositie The Caged Bird.
London Jazz News en Jazzwise bespraken het lovend; Paris Move en Bayou Blue Radio bestempelden het als 'essential' — live in de studio opgenomen, zonder overdubs.
◎ Album op Apple Music →Bronnen: John Fordham, The Guardian · London Jazz News
Bronnen
- The Guardian — The 10 best jazz albums of 2023 (het artikel)